11 July 2013

چهارشنبه روز خوشبختی ...


یک- آرش جان فضلعلی چند شب پیش که کمی حالش گرفته بود، به اندوهی در صداش گفت امان از دست آدم های نادون و نفهم. اونقدر هم نازنین و دل پاک هست این پسر که حتا نگفت منظورش کی و چی هست اما دلش گرفته بود و همین یک جمله را گفت محض دردِ دل.

دو- من دماغ گنده ای دارم، اندام نحیف و بی تناسبی هم دارم که وقتی لباس تنم باشد بیشتر شبیه یک چوب رختی متحرک هستم که لباس آویزانش کرده باشند. حالا اسمش اعتماد به نفس است یا پررویی یا بی اهمیتی یا هرچه از قضا کلن هیچ شکایتی هم از همینی که هستم ندارم. اما اگر پزشک جراحی پیدا شد و یک روز به من قول داد با یک جراحی پلاستیکی ، کوفتی ، می تواند این تصویری که به بیشتر آدم ها ارائه می دهم را عوض کند، با میل و رقبت یک کلیه ام را هم می دهم تا مخارج این جراحی فراهم شود. چه تصویری؟ این تصویر که اگر بر حسب اتفاق من یک روزی جایی به هر دلیلی خم شده بودم الزاما منظورم این نیست که بیایید خرمن درو شده ی کاه و یونجه تان را بارم کنید و اگر هنوز هم خم ماندم منظورم این است که بیایید هرچه دم دستتان بود را فرو کنید به ماتحتم. شاید اصلا دارم راه رفتن مورچه ها را تماشا می کنم روی زمین یا چه می دانم شاید دلم خواسته کمی دستم را به زانوم بگیرم بی دلیل.

سه – بعد از سه روز هی لی لی به لالای یک نفر گذاشتن که اصلن نه می شناسمش نه دوستش دارم حتا نه برایم مهم است. امروز بعد از کلی کمک که مثل احمق ها خودم پیش قدمش شده بودم و چهارتا رفیق پاک دل هم همراهی ام کرده بودند، همان یک نفر شروع کرد به هو و جنجال و سلیطه بازی و سالسا رقصیدن روی نوارهای عصبی ام با کفش پاشنه بلند. اگر این خسته گی مزمن و بی خوابی های طولانی و فکر آشفته ای که هر تکه اش این روزها یک جایی دارد برای خودش سیر آفاق می کند ، نبود شاید می شد که باز بی توجهی کنم و ... اما نشد و این یک نفر باعث شد عزیزانم که پنج ماهی ست دارم همراهی شان می کنم برای اولین بار صدای من را بشنوند که بلند می شود و چشمانم را ببینند که به قول مزدا موقع عصبانیت مثل دوتومنی های قدیمی می شود. مزخرف گفتن آدم ها مدتی ست که خیلی عصبانی ام نمی کند اما اصرار بر حرف بی منطق ، سر و صدا راه انداختن و تصور این که هرکس داد نمی زند و فحش نمی دهد لابد بلد نیست و من صدایم را بلند می کنم پس هستم، اصولا به کَتِ من نمی رود. گرچه کاری نداریم که همیشه آدمیزاد بعد از این لحظه ها از خودش می پرسد کل هیکل دوقرانی کسی مگر ارزش این را داشت؟ اما خب کاسه ی صبر هیچ کس هم دریای خزر نیست دیگر.

چهار – هنوز مثل ماهزدگان بی عقل ، ساده لوحانه رویای خام روزی را در سر دارم که نگاه ها ، حرف ها ، کلمه ها و کردار آدم ها همانی باشد که هست ... که هرکس برای پیش بردن کار همین امروز و الآن خودش هر بلایی می تواند سر هر کس در نیاورد. هنوز چقدر "شهرستانی" دلم می خواهد باور نکنم نه فقط آنها را که می شنوم که خیلی چیزها را که می بینم حتا.

پنج – یک قراری با خودم داشته ام همیشه که هر کس داد می زند باید عذرخواهی کند. حالا آن یک نفر که اصولا ارزش همان داد را هم نداشت ما بی خودی به قول افشاریان عزیزم اضفه کاری کردیم، اما دوستانم که چهارشنبه شب صدای داد زدن من را شنیدند امیدوارم مرا ببخشند ، کاش یک روزی اصلن هیچ کس داد نزند مگر برای ابراز شادی ... مگر برای صدا زدن دوستی در خیابان ... مگر در هنگام دویدن از یک تپه رو به پایین با دستان باز به دو طرف و باد در موهایش ... کاش یک روزی تنها صدای فریادی که می شنویم مادری باشد که آخرین درد معجزه ی زایمان کودکش را تحمل می کند و بعد با خنده ای از ته قلب سر به روی بالش می گذارد تا نوزادش را در آغوش بکشد ... کاش من هم آنقدر بزرگ و آرام بشود دلم تا برای هیچ نا فهمیِ بی ارزشی صدایم بلند نشود ...

شش – بیخود این ماه نیمه را

جلوی راه من قرار نده آسمان

من تصمیم گرفتم که دیگر بروم

و خواهم رفت

حتا اگر ماه پشت ابر بماندو

تمام راه ها تاریک شوند

باز خواهم رفت ...

هی ... با توام آسمان

مگر نمی بینی چمدانم سنگین است ...

این شعر را آرش فضلعلی برایم امشب فرستاد، آرش جانم، هدیه ای با این شرط که ناراحت و عصبانی نباشم ... یک نفَسِ همین آرش که قلبش از بلور مهر است و در چشمانش همه ی محبت جهان موج می زند می ارزد به تمام چهل سال چهل سال نفس کشیدنِ همه ی نافهمی ها ...

هفت – اگر دوستی دارید تا بعد از عصبانیت و ناراحتی برایتان شعری بفرستد ... اگر کسی در زندگی تان هست تا صداش از هرجای این سرزمین که بیاید تمام غصه ها را مثل پرپرک های قاصدکی به باد دهد ... اگر دوستانی دارید که نگاه زیر چشمی نگرانشان دلتان را روی همان سکوی ورودی فرهنگسرای ارسباران گرم می کند ... خوشبخت عالمید ... مثل من ... دمی با غم به سر بردن، جهان یکسر نمی ارزد ... باقی هم بقای عشق   

16 June 2013


از پیچ شمرون تا ظفر سه ساعت و نیم در راه بودم. یک ساعت و نیم دور و بر هفت تیر ... تماشا می کردم شادی را و دلم برای مردم سرزمینم می تپید ... برای مردمی که بهانه ای برای شادی و امید می خواهند تا قرض های دیروز و گرفتاریهای فردا را فراموش کنند دمی، تا نوری بر سیاهی نا امیدیشان بتابد و بچه های چند ماهه شان را سر دست بگیرند و مادران و پدران هفتاد ساله شان را کنار خود خنده کنان نگاه کنند و دست بکوبند و فریاد سردهند که شاید فردا روز دیگری ست ... به خانه که رسیدم حال عجیب خوشی داشتم ، خسته از ساعت ها کار و روز پر مشغله و بی خوابی و فکر کارهای مانده ی فردا و ... اما حال خوش ... رفیق عزیز، سجاد افشاریان نوشته بود "آنقدر شادی دسته جمعی ندیده بودم که امروز وسط هفتــ تیر داشت اشکـــم در می اومد ... حَوِلــی بشه ایشالا" خواندن این نوشته همان و بغضی که می ترکد ... برای خیلی سال ها برای خیلی چیزها ... برای خیلی ها ... برای خودم شاید ... برای مردمانم که هرچقدر هم نامهربان و گرفتار می شوند باز چقدر دوستشان دارم ... برای شادی این شهر که شهر من نیست اما دوستش دارم ... آقای برنده ی انتخابات ریاست جمهوری! (به زودی به صدایتان خواهیم زد آقای رئیس جمهور) عجب کار سختی در پیش دارید ... این همه شادی برای آمدنتان چقدر باید سنگینی کند روی دوش تان ... پروردگار شادی مردمان سرزمینم را پایدار بداراد و امیدشان را نا امید نکناد ... "ما یادگار عصمت غمگین اعصاریم... ما فاتحان شهرهای رفته بربادیم... با صدایی ناتوانتر زانکه بیرون آید از سینه، راویان قصه‌های رفته از یادیم... "

06 June 2013

در هوای دیدنت


یه نوار کاست قدیمی. مارکش یادم نیست ... روش علی، عموم، عمو علی نوتشه بود : شانه هایت را برای گریستن دوست می دارم ... ننوشته بودم برای گریه کردن دوست دارم نوشته بود برای گریستن دوست می دارم ... یه سلکشنی از موسیقی های هایده و ابی و داریوش و اینا بود که عموم برای مامان بزرگم ضبط کرده بود ... مامان بزرگ اینو تو ضبط می ذاشت و صداش تو هال، تو آشپزخونه می اومد ... از هایده شانه هایت را یادمه که توش بود، از داریوش لالایی بود توش و از ابی هزار و یکشب ... فکر کنم پریچهر معین هم توش بود ... چیزای دیگه هم بوده که من دیگه الآن یادم نیست ... وقتی مادربزرگ روی اون پله های لعنتی تراس خونه افتاد و ... من اون نوار رو دزدیده بودم و مدتها دستم بود ... شبا یواشکی می ذاشتمش تو واک من قرمزی که داشتم و گوش می کردم و بوی مامان بزرگ می پیچید همه جا ... مهران عمه کوچیکه بود ، خواهر کوچیکه بود بیشتر ... یه شبی بعد از اینکه مامان بزرگ مرده بود و عمو خلیل و خاله مینو من و مهران رو با خودشون برده بودن شمال که حال و هوایی عوض شه و از اون فضا دور بشیم تو یه متلی ، هتلی چیزی داشتم این نوارو گوش می دادم مهران بیدار بود یا بیدار شد گفت چیکار می کنی؟ می دونستم اذیت می شه حتمن اما دیگه نمی شد مخفیش کرد گفتم دارم نوار مامانو گوش می کنم ... یه گوشی هدفون تو گوش من بود یه گوشی ش تو گوش مهران دراز کشیده بودیم رو تخت اون متله یا هتله یا هرجا که بود که دقیقن یادم نیست ... صدای هایده می پیچید تو گوشمون که در هوای دیدنت یه عمر در چِلّه نشستم ... چِلّه را در مقدم عشقت شکستن دوست دارم ... بغض سرگردان ابرم ... قله ی آرامشم تو ... نمی دونستم "چِلّه" یعنی چی ... بغض سرگردان ابر رو می فهمیدم یعنی چی ... قله ی آرامش رو هم می فهمیدم ... بوی مادربزرگ هم می اومد ... فقط می خواستم ببینم این چِلّه کجاست که می شه توش نشست برای دیدن یه کسی که دیگه نیست ... حالا بیست و هشت ، سی سالی بزرگ تر از اون روزهام ... هنوز دنبال این چِلّه می گردم که بشه توش نشست و دل خوش بود به دیدن مادربزرگ ... می شه که سی سال بگذره و دل تنگی آدم برای کسی حتا یه ذره هم کمتر نشه؟ کمتر نشه ... که بیشتر هم بشه ... حالا این سه چهارتا آهنگی که یادم هست فایل شده ن توی کامپیوتر ... مهران اونقدر فاصله ش دور شده که هم سالهاست ندیدمش هم ... دور شده دیگه ... تف به روی دنیا ... یک شبی مث امشب یا خیلی شبهای دیگه وسط پخش شدن رندوم فایلهای توی کامپیوتر یکی از این آهنگ ها می آد و ... تصویر خط علی، عموم، عمو علی ... شانه هایت را برای گریستن دوست می دارم ... اونایی که مادر بزرگ دارن کاش بدونن ، اما اونایی که دیگه مادربزرگ ندارن حتمن می دونن ... دنیا وقتی مادربزرگ نداری خیلی با وقتی که داری فرق می کنه ... خیلی بی ریخت و عجیب می شه ... خیلی آدم تنها می شه انگار، تنها که هست آدمیزاد، تنها تر می شه انگار ... شما رو به خدا این "چِلّه" کجاست؟

27 May 2013

من چطوری ممکنه یک پرنده باشم؟


پسری با یک بال به جای دست راست به دنیا می آید و ... همین خلاصه به اندازه ی کافی عجیب و جذاب هست تا داستان را پر کشش کند و زمینه ی مناسبی برای روند دراماتیک غریب و پیچیده و لذت بخشی ایجاد کند که شما را با متن همراه می کند. نمایش نامه خوانی روز شنبه به دلایل زیادی کار خوبی از آب درآمده بود. حضور تعداد زیادی از بهترین بازیگران تئاتر این سرزمین در خوانش نقش ها، همان مقدار اندک جابجایی و تنوع در نشستن برای خوانش هر صحنه و ... شیرینی صدا و حضور دلنشین بهاره رهنما در نقش راوی.

اما یکی دو نکته هم به دل من ننشست که می گویم. یکی این که اجراهای خیریه که به نیت جمع آوری کمک برای مثلن زلزله زدگان جایی یا کودکان سرطانی یا ... برگزار می شود همیشه زیبا و دلنشین است تا وقتی که هی بخواهیم ازش حرف بزنیم که آی چقدر ما و شما بشردوستیم که اینجاییم و چقدر ال هستیم و بل هستیم ... کاش می شد همیشه مثل کنسرت نیوش و همان دو کلمه حرفی که سروش قهرمانلو زد که آن صندوق آنجاست و اگر می خواهید کمک کنید و تمام، رفتار می شد، ممنون که آمدید این هم صندوق ... البته این سلیقه و نظر من هست و هیچ الزامی نیست که حتا درست باشد اما همیشه توی این بازارهای خیریه و مراسمی از این دست حالم کمی بد می شود وقتی کسی هی از حضور سبز بشردوستانه و خیرخواهانه ی آدم ها تشکر می کند ... اصلش آدم ها باید بعد از این گونه مراسم از برگزارکنندگان تشکر کنند ، نه برعکس. ده هزار تومن دادن و به تماشای نمایشنامه خوانی بسیار خوبی نشستن و همزمان کمک کردن به زلزله زدگان هدیه ای ست که برگزارکنندگان دارند به من می دهند وگرنه من با یک ساعت و نیم تماشای کار خوب و پرداخت ده هزار تومن چنان شاخ غولی هم نشکستم.

و اهدای کاری که برای زلزله زدگان برپا شده است، به شخصیت های سیاسی مملکت چهارروز قبل از انتخابات هم خیلی به دل من ننشست ... که باز هم البته به من ربطی ندارد ، کار متعلق به کارگردان است و به هرکه دلش بخواهد تقدیمش می کند ...

اما از این ها که بگذریم، عصر خوشی بود، زنده باد کارگردان، بازیگران و باقی گروه برگزاری این کار خوب ، زنده باد تینوش نظم جو عزیز برای این ترجمه ی عالی و ممنونم از ایلیا شمس عزیز که از روزی که شناختمش خیالم راحت شده است که خبر برگزاری هیچ تئاتر خوبی را از دست نمی دهم آنقدر که این مرد پرکار است و نازنین است برای به اشتراک گذاشتن خبرهای خوش.

درود ...  

24 May 2013

سه تا کلاغ


یک جوجه کلاغی از نمی دونم کجا افتاده توی حیاط ، توی باغچه لای برگ های عشقه و بنفشه ها بپربپر می کنه و گاهی یک صدایی مثل قیژ لولای روغن نخورده ی در ازش در می آد. وقتی دیدمش رفتم طرفش که ببینم چیزیش شده یا نه ، که ببینم چه کار می شه براش کرد. سه تا کلاغ روی درخت ها و دیوار و لبه ی بالکن ناگهان ظاهر شدند و با صداهای تهدید کننده ای شروع کردند به پرواز دور سر من و الآن سه روزه که هر کس از توی حیاط حتا رد می شه این سه کلاغ اونقدر صدا از خودشون در می آرن که هر خری می فهمه اگه فقط دست به این جوجه بزنه چه بلایی سرش در می آرن ... روز اول برام جالب بود، روز دوم کمی نگران جوجه بودم که آخرش چی می شه ... امروز که روز سوم شده حس عمیق حسادتی به این جوجه کلاغ پیدا کردم ... دلم می خواد باور می داشتم که اگه یه روزی توی یک جایی غریب و بی پناه افتادم سه تا کلاغ بودند که صدای تهدید آمیزشون به هر کی می خواست بهم نزدیک بشه برام حس حمایت می داشت ... این حس رو ندارم ... و این بسیار غمگین و ناامید کننده ست ...